Galeria Wielkopolska * Zdjêcia * Turystyka * Zabytki
 
 

Ociąż

Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny,
park podworski, dom rządcy...

Ogólne informacje

Wieś w gminie Nowe Skalmierzyce, powiat ostrowski. Liczy około 600 mieszkańców. Miejscowość ta położona jest na Wysoczyźnie Kaliskiej, na wysokości ok. 125 m n.p.m. ok. 1 km na północ od drogi krajowej nr 25 Kalisz-Ostrów Wielkopolski, przy linii kolejowej Ostrów Wielkopolski-Łódź Kaliska, ok. 7 km na północny-wschód od Ostrowa.


Pokaż Wielkopolska na większej mapie


Będąc w Ociążu warto także zobaczyć:

Sanktuarium Matki Bożej w Skalmierzycach ok. 4 km.
Nowe Skalmierzyce ok. 6 km.
pałac w Lewkowie
ok. 6 km.
pałac w Bagatelii ok. 11 km.

Historia

Ociąż znany jest od 1402 roku jako Oczyasch, prywatna wieś rycerska. Miejsce urodzin błogosławionego Kościoła katolickiego, księdza Władysława Mączkowskiego. Pierwszy kościół powstał w Ociążu prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku. Po jego zniszczeniu został postawiony kolejny obiekt, miało to miejsce w 1698 roku, istniał on do1785 roku, kiedy to spłonął. Na jego miejscu postawiono obecnnie istniejącą świątynię.

Kościół

Legenda o powstaniu Ociąża mówi o pewnym pasierbie, uciekającym przed ojczymem, który schronił się w lesie u starego pustelnika. Starzec zajął się nim, a później dał mu wnuczkę za żonę. Młodzi wybrali sobie fragment lasu, tam ocięli drzewa i dali początek wsi Ociąż. Tyle mówi sama legenda. Dzisiaj po lesie nie ma już właściwie żadnego śladu, a rolę współczesnego schronienia dla zbłąkanych dusz mógłby pełnić kościół.

Zostawiając już sferę ludowych opowieści i przechodząc do historycznych faktów, parafia pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Ociążu sięga przełomu XIII i XIV wieku. Dostępne źródła wspominają o istnieniu w tamtym okresie świątyni, która przez wieki służyła wiernym. Niestety, z uwagi na swoją drewnianą konstrukcję została ona zniszczona przez pożar. Działa postawienia nowego kościoła podjął się proboszcz Andrzej Cichawski wspólnie z właścicielami wsi - Lutomirskimi. Kolejny niszczycielski pożar wybuchł w 1785 roku, jednak niedługo po katastrofie przystąpiono do ponownej odbudowy. Obecny kościół powstał w latach 1785-1786, a w 1927 roku przeprowadzono jego rozbudowę w wyniku czego uzyskał charakterystyczny front. W jego wnętrzu na szczególną uwagę zasługuje polichromia autorstwa Wiktora Gosienieckiego wykonana w 1929 roku. Ta uzdolniona osoba to polski malarz, grafik, konserwator zabytków oraz pedagog. Oprócz licznych malunków na ścianach kościołów Wielkopolski i Pomorza projektował także witraże. Wyjątkowej urody jest także rokokowy ołtarz główny z końca XVIII wieku wraz z cennym obrazem Matki Boskiej w typie Śnieżnej z 1637 roku i postaciami fundatorów, autorstwa nieznanego malarza o inicjałach A.S. Matka Boska ujęta do połowy trzyma Dzieciątko na prawym ramieniu. Obie postacie okryte są całkowicie sukienkami. Ostatnie lata to kompleksowa renowacja starych ścian świątyni, która została przeprowadzona dzięki ofiarności parafian i zaangażowaniu proboszcza. Przy kościele znajduje się jeszcze drewniana dzwonnica konstrukcji słupowej, kryta gontem, pochodząca z 1948 roku. Pomimo swojego stosunkowo młodego wieku znajduje się już w rejestrze zabytków.

Warto wspomnieć, iż to właśnie w Ociążu urodził się błogosławiony Kościoła katolickiego, ksiądz Władysław Mączkowski. Podczas II wojny światowej pełnił on tajnie posługę kapłańską. Został aresztowany przez okupanta 26 sierpnia 1940 i następnie przewieziony do obozu koncentracyjnego w KL Dachau, gdzie zmarł 20 sierpnia 1942 roku. Była to niezwykła postać, podtrzymująca na duchu załamanych, kierując ich myśli ku miłosierdziu Boga. Sam umierając z wycieńczenia niósł pomoc cierpiącym oraz dzielił się z nimi swoją głodową porcją chleba. Mówił do więźniów o śmierci jako o radosnym spotkaniu z Chrystusem. Księdza Władysława Mączkowskiego beatyfikował Jan Paweł II w Warszawie 13 czerwca 1999 roku. W prezbiterium świątyni w Ociążu znajduje się jego portret.

Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński:

Fotografie archiwalne, rok 2005:

Ocišż, Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Ocišż, Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Ocišż, Kościół Narodzenia Najświętszej Marii PannyOcišż, dzwonnica

Zdjęcia wykonane 19 listopada 2006, po remoncie części kościoła (ściany boczne):

Ocišż, Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Ociąż, Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Stan na kwiecień 2009 roku:

Ociąż, Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Pomnik

Po zobaczeniu tego pięknego zabytku polecam zwrócenie uwagi na otaczający go cmentarz, na którym to znajduje się kilka leciwych grobów oraz murowany pomnik hrabiny Wandy z Ponińskich Tyszkiewiczowej, ze słabo już czytelną tablicą, na której widnieje napis "Pani na Ociążu". Pomnik ów stanowi wejście do krypty pod kościołem, w której pochowano także Fabiana (zm. 1814.12.24) i Krystynę (zm. 1831.08.27) Parczewskich.

Ocišż, pomnik

Ocišż, pomnikOcišż, pomnik

 

Park

Park podworski zajmuje powierzchnię 11,4 ha, posiada około 45 gatunków drzew i krzewów. Rosną tutaj, ujęte w rejestrze pomników przyrody okazy takie jak: dwa dęby szypułkowe o obwodach ok. 5 m, świerk pospolity o obwodzie 3,3 m, a także inne sędziwe drzewa nie będące pomnikami przyrody: czarny orzech i buk czerwony. Park w Ociążu jest obecnie własnością Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce. Znajdujący się tutaj dwór z 1870 roku został zniszczony w czasie II wojny światowej.


Fotografia archiwalna, stan na ok. 1912 rok. Leonard Durczykiewicz.


Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński.


Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński.


Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku Sas-Lityński.

Ocišż, park podworski

Kuchnia- pralnia dworska

Budynek wzniesiony w końcu XIX wieku, częściowo przebudowany i zmodernizowany po 1945 roku. Spełniał również funkcje mieszkalną dla służby. Jest konstrukcji murowanej, parterowej, nakryty niskim dachem dwuspadowym. Obecnie zamieszkały.

Kuchnia- pralnia dworska

Dom rządcy

Dom rządcy z II połowy XIX wieku. Posiada cechy neogotyckie. Obecnie zamieszkały.

Dom rzšdcy

Gorzelnia

Pochodzi z końca XIX wieku. Jest to obiekt murowany, piętrowy z parterowym członem południowym. Stan jak widać na zamieszczonym zdjęciu pozostawia wiele do życzenia.


Fotografia archiwalna, stan sprzed ok. 1929 roku. Sas-Lityński.

Gorzelnia

 

Źródło: Tekst o drewnianym kościele pierwotnie opublikowany w Opiekunie, dwutygodniku Diecezji Kaliskiej;
S. Małyszko. Majątki Wielkopolskie: Powiat Ostrowski; Wikipedia; www.skal.republika.pl; własne źródła; Leonard Durczykiewicz. Dwory Polskie w Wielkiem Księstwie Poznańskiem (1912); Fot. archiwalna Leonard Durczykiewicz i Sas-Lityński; Stanisław Lityński. Złota Księga ziemiaństwa polskiego poświęcona kulturze i wytwórczości rolnej. Warszawa 1929; Fot. Aleksander Liebert

Tagi:Wielkopolska, Galeria, Fotografie, zdjęcia, stocks photo, noclegi, nocleg, turystyka, Ociąż, powiat ostrowski.

 

 

polityka prywatności